Chapter 12


    PAKIRAMDAM ni Jake ay may namuong bara sa kanyanglamunan nang makita ang anak sa hardin


    ng bahay ni Lea. Tahimik ito at para bang napakyo ng tingin habang pilit itong kinakausap ng ina


    nito. Sim nang mabas ito sa ospital mahigit dwang linggo na ang nakararaan ay hindi pa rin ito


    nagsasalita. Ayon sa doktor ay w namang napins sa ulo nito. Pero mki daw ang posibilidad na


    na-trauma ang bata sa nangyari kaya ito nagkakaganoon.


    But Jake knew better. It was because of him.


    It had always been because of him.


    m niyang kung hinding dahil kay Janna ay ipina-ban na siya ni Lea sa vige na iyon. Marahas


    siyang napabuga ng hininga. Kahit paano ay mki ang pagpapasmat niyang ppit na ang


    summer break nina Janna sa eskw nang mangyari ang insidente. Hindi maaapektuhan nang husto


    ang pag-aaral nito. Kung magkakaroon ng him at makakapagsalita ito sa mga darating na linggo,


    makakapasok itong muli.


    Unti-unti ay lumapit si Jake sa anak. Sa bawat paghakbang niya ay pabigat nang pabigat ang loob


    niya. Araw-araw ay pinupuntahan niya ang anak. Kung pwede ngang na mag-camping na siya sa


    hardin ay gagawin niya pero duda siya kung hahayaan iyon ni Lea. Dahil pinapapasok man siya nito sa


    bahay nito ay para bang nagmamadali rin itong paalisin siya kaagad.


    Because his presence meant pain. Hindi man nito iyon direktang masabi ay nararamdaman niya iyon.


    At naiintindihan niya ito. Nag-ala itong mas masaktan si Janna sa tuwing nakikita siya. Iyon mismo


    ang dahn kaya bihira siyang makadw sa bahay na iyon. Kung bakit gustuhin niya man ay hindi


    niya magawang magpakita nang husto sa anak.


    Hindi niya matagn ang panliliit na nararamdaman sa harap ng mismong anak. Pati na ang piping


    pangunguwestiyon sa inosenteng mga mata nito na m niyang d ng pagkakahiwy n ng


    tirahan at ng marami pang bagay tungkol sa pamilya n na hindi naman dapat nararanasan nito.


    Idagdag pa roon ang pang-uusig ng konsensiya ni Jake. Hindi niya matagn ang sakit na m


    niyang pare-pareho nng nararamdaman sa tuwing nagkikita s. Hindi niya matagn ang


    katotohanang siya ang dahn kung bakit itinakwil si Lea ng sariling mga magng nito. He never


    wanted to hurt her. Pero parati niya nang itong nasasaktan. Napakki ng isinakripisyo nito para sa


    kanya. And every single day since then, he had lived with regrets.


    Hindi kahit minsan naging madali para kay Jake ang myo sa sariling anak. He had never been so


    happy over a single smile until Janna smiled to him for the very first time. Before he became a father,


    he didn’t know how life could be so meaningful. Ipinagmamki niya ang kanyang anak. Hindi niya nga


    pa rin sapat iyon. Nag-la siyang isapubliko ang tungkol rito at magkaroon ito at ang mga nakapaligid


    rito ng mas maraming tanong kung bakit hindi s kasal ni Lealo at masyado pang bata ang anak


    para maunawaan nito ang totoong nangyayari.


    “Hello, princess.” Pilit na pinasi ang boses na bati ni Jake sa anak nang makpit na rito. Agad


    namang nagpam si Lea na may aasikasuhin na muna sa kwarto nito. Malungkot na tinanaw niya


    ang pagpasok ng dga sa loob bago niya ibinalik ang atensiyon sa anak. Nahuli niya itong nakatitig


    sa kanya. Inginuso niya ang stool sa tapat nito. “May I?” Nang tumango ang bata ay mabilis siyang


    naupo. “How are you today, princess?” Inabot niya ang mga kamay nito. “Daddy missed you. I wish I


    could hear you say you miss me, too. I miss your beautiful voice a lot, you know.”


    Matipid na ngumiting ang bata.


    Nagsikip ang dibdib ni Jake. Inpit niya ang stool na kinauupuan sa tabi ng anak at maingat na


    hinawakan ang mga pisngi nito. “Janna, kung masama ang loob mo kay Daddy, sabihin mo. I would


    rather hear you say it. Kesa naman ‘yong ganito. ‘Wag tayong ganito, please?”


    Nag-iwas ng mga mata ang bata.


    “My… wedding didn’t take ce. I’m so sorry about that, princess. Maraming bagay ang ak ko ay


    hindi ko pa pwedeng sabihin sa ‘yo noon. I worry that you wouldn’t understand. Nalimutan kong


    matalino p ang anak ko sa kab ng murang edad niya. Nalimutan kong napki ka nang maayos


    ng Mommy mo kaya siguradong mauunawaan mo ako sa dulo. Janna, your Mommy and I do love you


    so much. Hindi ko man ‘yon mads naipapakita pero mahal na mahal kita.


    “m mong w nang family si Daddy. Naipaliwanag ko na sa ‘yo kung paano s namatay. You also


    knew that before your Mommy and I became parents, we were the best of friends. Pero may…


    nangyari.” Sa kauna-unahang pagkakataon ay paliwanag ni Jake. “Ten years ago, out of guilt, I


    considered it as a mistake. Pero hindi na ngayon. Ikaw ang pinakamagandang bagay na nangyari sa


    buhay ko, Janna. Pero hindi ako makpit sa ‘yo, sa inyo ng Mommy mo. Because I was scared.”


    Nag-init ang mga mata niya. “I felt like I already ruined your mother’s life. I’ve been causing her so


    much pain long before you were born. I was so afraid that I would also ruin yours should I try toe


    closer. Dahilhat nang ng mga taong mahga sa akin, nasasaktan ko. Napapabayaan ko.”


    Sandaling naipikit ni Jake nang mariin ang mga mata nang malang kahit si Diana, ang nag-iisang


    babaeng nagpatibok sa puso niya ay nasaktan niya rin. Dahil hindi rin siya umamin rito. That was when


    he realized that nobody can stop the pain. Kahit na gaano mo p kamahal ang isang tao, hindi mo


    masasalo ang sakit para sa kanya. All you can do was just to be there when that person was in pain.


    “Pagdating sa inyo ng Mommy mo, w na akong tiw sa sarili ko. I would often see the pain in her


    eyes every time she looked at me. And I couldn’t stand it. And you… you were beginning to look at me


    the way she does. And believe it or not but it hurts. Masakit dahil parang m’t sapul, w na akong


    pag-asang makabawi pa sa inyo. I’m so sorry, Janna. I wish you can tell me how I could make it up to


    you. Nakahanda si Daddy na gawin anghat para makabawas manng sa sama ng loob mo.”


    “S-stay.”


    Nabi si Jake. Isang salitang iyon pero kahit paano ay nakaramdam siya ng pag-asa. Mabilis na


    niyakap niya ang anak. Nang maramdaman niya ang pagganti nito ng yakap ay tuluyan nang pumatak


    ang luha niya.


    Bah na. Pero mananatili siya gaya ng sinabi nito.


    TATLONG magkakasunod na katok ang pinakawn ni Lea sa pinto ng kwarto ni Janna bago siya


    tuluyang pumasok. Naabutan niya ang anak na nakahiga na sa kama nito, patalikod sa direksiyon niya.


    Hindi nakaligtas sa kanya ang paghikbi nito. Sandali siyang napahinto sa papit. Pakiramdam niya,


    sim nang naging isang ina siya ay dumami na ang mga kahinaan niya.


    First was Jake. Second was everything that includes their daughter. Totoong napakadaling ang


    maging ina. Pero napakahirap ang magpakaina. Lalo na sa mga sandaling iyon.


    Being a mother, she realized was loving your child first before yourself, it was setting aside your


    happiness. Napahugot si Lea ng mlim na hininga. Narinig niya anghat ng naging pag-uusap nito


    at ni Jake sa hardin. Dahil nagising na ang anak, naging madali kahit paano para sa kanya ang


    umunawa. Nasa s pa rin ang binata na iniwan niya pansamant matapos ipam sa kanya ang


    tungkol sa hiling ng anak. Dahil gusto niyang makausap na muna ang huli.


    Maingat na nahiga si Lea sa tabi ni Janna. Marahang niyakap niya ito m sa likod. Ipinikit niya ang


    mga mata at isinandal ang noo sa balikat nito. “Talk to me, sweetheart. Please. Tell me everything that


    you want to say. Makikinig si Mommy. Promise.”


    Muli ay narinig niya ang paghikbi ng bata. “Were you crying all this time because of me? Because I was


    born? Do you regret that I was born, Mommy?”


    “No, of course not!” Bumangon si Lea. “Humarap ka sa akin, anak. Mag-usap tayo nang maayos.”


    Nahigit niya ang hininga nang sa pagharap ni Janna ay sumalubong sa kanya ang luhaang mukha nito.


    God… napakabuting bata nito. Hindi nito deserve na magkaroon ng mga ganoong tanong tungkol sa


    pagkatao. Mabilis na pinunasan niya ang mga luha ng anak. “I wasn’t crying because of you. Kung


    tutuusin, ikaw ang nag-iisang dahn kung bakit nagagawa ko pang ngumiti. You’re my only treasure,


    Janna. At hindi ako kahit kan magsisisi na dumating ka sa buhay ko. You changed my life.


    “My life began when I had you. Nabago ang kahulugan ng saya para sa akin nang ipanganak kita. Fun


    suddenly started to mean Disney movies and bedtime stories.” Bahagyang napangiti si Lea. “Mahirap


    ang maging ina, aaminin ko ‘yon. It’s losing sleep just tofort someone.”


    Nala niya ang mga panahong pumaphaw ng iyak ang anak noong sanggol pa ito. Ni hindi siya


    makapagbanyo nang maayos sa takot na iwanan ito. Nala niya kung paano siya parang zombie na


    gigising sa madaling araw para magpagatas sa oras na magising na ito. Hands-on siya pagdating sa


    anak. ng buwan siyang nag-leave para masigurong maagaan ito nang husto. At noong


    nakakapagtrabaho na siyang muli ay maslo siyang nawn ng oras para makapagpahinga.


    Pagkagaling sa opisina ay nagpapagatas pa siya. Kapag napapatulog niya na ito ay saka niya naman


    aasikasuhin ang mga bitbit na trabaho.


    And when Janna grew up, the next thing she feared were the monsters under her bed. Takot na takot


    itolo na tuwing mpit na ang Halloween at nagsisim na ang mga kwento sa telebisyon o radyo


    tungkol sa mga multo. Nang maw iyon, sa mascot naman ito sumunod na natakot. And every time,


    Lea makes sure that she was there beside her daughter. Hanggang sa unti-unti ay hindi na ito


    natatakot. Sa tuwing nakakakita ito ng mascot ngayon, hindi na ito nananakbo gaya nang dati.


    Puno ng pagmamking napangiti si Lea. They hade a long, long way together.


    “But it’s amazing hearing your little voice say I love you to me at the end of the tiring day. Being your


    mother is a privilege, Janna. I gained a whole new world when I had you. Lumakas ako sa pagdating


    mo sa buhay ko at hanggang ngayon ay nananatiling mkas dahil kasama kita.”


    Muling pumatak ang mga luha ng anak. Bumangon rin ito at niyakap siya. “I love you, Mommy.”


    “And I love you, too.” Agad na sagot ni Lea. Nang ang sumunod na mala ay ang hiling nito sa ama


    ay bahagya siyang humiwy rito. “Do you really want Daddy to stay here with us? Will that really


    make you happy?”


    “Yes. So much. Ang sabi ni Daddy ay babawi daw siya, Mommy. Papayagan mo ba?”


    Iyon ang kauna-unahang pag-uusap n ng anak matapos ang mahigit dwang linggo na hindi


    matahimik si Lea sa pag-ala para sa kgayan nito. Ngayon niya nang uli narinig ang boses nito.


    Còntens bel0ngs to N?(v)elDr/a/ma.Org


    Ngayon niya nang din uli nakita ang kip ng pag-asa sa mga mata nito.


    Muli siyang bumuntong-hininga. “Yes.”


    Mabilis na niyakap siya ng anak. Kahit paano ay natutuwa si Lea na mukhang nakakabangon na si


    Janna. Na mukhang pinipilit rin nitong kalimutan ang nangyari. Ganoon naman ito parati. Parang siya


    Nang makatulog na ang anak ay maingat siyang bumangon. Natign pa siya nang makita sa hamba


    ng pinto ng kwarto ni Janna si Jake. “Kanina ka pa ba dyan?”


    Tumango ito.


    Isinara na muna ni Lea ang pinto bago niya hinarap ang binata. “Kung gano’n ay narinig mo na siguro


    ang usapan namin. You’re free to stay.” Aniya bago ito tinalikuran. Nagsim na siyang makad


    pyo.


    “Lea, we can try. We can try to make this work for her. We can try… to be a family. A real one.”


    Napahinto siya sa paghakbang.


    “Lea, please. Let’s… try.”


    Nang mala ang kip sa mga mata ng anak ay unti-unti siyang napatango.


    “All right.” Nagt pa siya nang bi nang siyang yakapin ng binata m sa kanyang likod.


    Kakaw na sana siya perolong humigpit ang pagkakayakap nito sa kanya.


    “Thank you.” Halos pabulong na sinabi ni Jake. “I miss you, you know. I miss you so much. I miss


    embracing you like this. I… I miss my best friend.”


    I miss you, too, Jake. More than you’ll ever know. Pero hindi na sinabi pa ni Lea ang mga salitang


    iyon.